सधै झै एकदिन बाटुली घरमै थिईन् तर लडिरहेको अवस्थामा देख्दा मनमा चिसो पस्यो । मैले बाटुली बाटुली भन्दै बोलाए उनी अर्धचेत थिईन्। परिवारका सदस्यहरू चिन्तित देखिनुहुन्थ्यो । मैले आमा सॅग सोधे आमा उहॅा कहिले देखि बिरामी हुनुहुन्छ? आमाले मलिन स्वरमा भन्नुभयो बिरामी होइन पर सरेकी हो । सधै छोरछोरी पाउने जस्तो व्यथा लाग्छ अहिले त यसलाई रगत बगेको बग्यै छ । मैले बिस्तारै उठाए र हात खुट्टा मिच्दै चिसो पानीले सुमसुम्याए उनी अश्रुधारा बगाउदै ॲाखा खोलिन्। साच्चिकै उनको वस्त्र रगाताम्य थियो सॅाच्चिकै छोरीमान्छेलाई कति गारो हुन्छ ? तिनै रजस्वला भएका किशोरी देखी महिलाहरूलाई मात्रै थाहा छ । यो किन यस्तो हुन्छ ? यसबाट हुने असर के हुन्? पटक पटक रजस्वलामा किन समस्या रहन्छ ? भन्ने कुरा कलिलो उमेरबाट नै निर्पूण हुनुपर्ने अवस्था देखिएको छ। यस्तो अवस्थामा जति महिलालाई ज्ञानर्जन रहन्छ त्यति पूरूषलाई रहदैन ।
यो प्रकृतिको देन हो छोरी भएर जन्मिए पछि रजस्वला हुन्छ नै यसले स्वास्थ्यलाई स्वस्थ राख्नका लागि महत्वपूण भूमिका खेलेको हुन्छ त्यसैले यसलाई “सामन्य अवस्था तर जटिल परिस्थति “सम्झेर छुवाछुतलाई पापको संज्ञा नदिई आफ्ना नानीहरूलाई तातो पिरो नयानो र माया दिई आधा रोग निदान पारिदिनुपर्छ। अहिलेको बालिकाहरूलाई रसायनयुक्त उत्पादनका खानाहरूले पनि सानै उमेरमा रजस्वला हुने गरेको पाइएको छ । १० बर्ष कै कलिलो उमेरमा उनीहरू रजस्वलाको बारेमा अनविज्ञ नै रहन्छन् । त्यो रगाताम्य अवधिभर हजुरको साथ र न्यानो मायाले पीडा कम गरिदिनुका साथै ज्ञान पनि लिने अवसर प्राप्त हुन्छ ।बाटुलीलाई जस्तै म हामी र हाम्रा छोरीहरू कसैलाई पनि रक्तश्रावको पीडाले पिल्सिनु नपरोस् ।
